پنج شنبه ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۰ | سال جهش تولید

به قلم آیت‌الله صفایی بوشهری؛

کتاب أعلام العلماء دانشنامه روحانیت استان بوشهر

آیت‌الله صفایی بوشهری دانشمندی فرهیخته و صاحب‌نظر در علوم و فنون اسلامی و ادبی و قرآنی در 15 اسفند سال ۱۳۸۷ به‌عنوان نماینده ولی‌فقیه در استان بوشهر و امام‌جمعه شهر بوشهر از سوی مقام معظم رهبری منصوب شد. ایشان تا پیش از امامت جمعه بوشهر در قم اقامت داشتند و از فضلای حوزه‌ی علمیه، مدرس، محقق و پژوهشگر و استادی مبرز در خدمت طلاب بودند.

آرشیو اخبار
۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۰ ساعت ۱۱:۴۷
اشتراک گذاری :
به گزارش سپاس ؛

در طول تاریخ علما اثرگذارترین قشر در جامعه ایران بوده‌اند. این اثرگذاری از جهات مختلف بوده است. در قرون مختلف این علما بوده‌اند که در شرایط مختلف بر میثاق خود و عهدی که با خدا بسته بوده‌اند پایدار مانده‌اند. آن ها همواره پیشتازان تبلیغ و دفاع از دین بوده‌اند. علمای اسلام بنا بر مأموریت ذاتی که تحصیل در مدارس دینی و حوزه‌های علمیه زمینه‌ساز آن بوده، پرچم‌دار تبلیغ دین بوده‌اند و در دوران غربت اسلام به معرفی مکتب قرآن و اهل‌بیت پرداخته‌اند. اگر امروز شاهد حاکمیت دین در زندگی مسلمانان هستیم مدیون تلاش‌های بی‌وقفه روحانیت در معرفی دین است.

دفاع جانانه علمای راستین از دین در برابر تهدیدات و برنامه‌های دین زدایی نظام سلطه و قدرت‌های استعمارگر، برگ زرین زندگی سراسر افتخار آن ها است. روحانیت همواره و هم اکنون هر جا احساس کند کیان دین از سوی دین‌فروشان و دشمنان دین درخطر قرار می‌گرفته، با پذیرش همه‌ی خطرها حتی شهادت در مقابل دین‌ستیزان می‌ایستند و به افشای ماهیت پلید آن‌ها می‌پردازند.

روحانیت همواره پناهگاه مردم در مشکلات و سختی‌ها و منزل آنان به‌عنوان محاکم و مرکز حل دعاوی حقوقی و خانوادگی مردم بوده است. حضور روحانیت در هر شهر و روستا و محله‌ای تبلیغ اخلاق و معنویت است. لباس روحانیت برای مردم مقدس و قابل‌احترام است. علما با اخلاق عملی خود در هر محیطی که بوده‌اند درس چگونه زیستن را به مردم آموزش ‌داده‌اند.

تاریخ استان بوشهر خصوصاً دو قرن اخیر نشان از وجود روحانیت گران‌قدری دارد که به عشق اسلام زندگی می‌کرده‌اند و در همه‌ی امور پیشتاز جامعه بوده‌اند. هم مبلغ دین بوده‌اند و در ترویج سبک زندگی اسلامی در بین مردم می‌کوشیده‌اند و هم طلایه دار مبارزه علیه متجاوزین و استعمارگران خصوصاً استعمار پیر انگلیس بوده‌اند.

بسیاری از روحانیون استان در دوران ستم‌شاهی علیه رژیم شاه دست به مبارزه زدند و از جنایات رژیم پرده‌برداری کردند، مردم را شوراندند و عرصه را بر شب‌پرستان تنگ کردند. در این راه خود نیز هزینه دادند، دستگیر شدند، به زندان رفتند و شکنجه شدند و امثال شهید عاشوری سینه ی خود را آماج گلوله های دشمن قرار دادند و شهادت را در آغوش گرفتند؛ ولی بر عهدی که با خدا بسته بودند ماندند تا سرانجام با حمایت مردم سایه‌ی استبداد را از کشور زدودند.

فصل درخشان فعالیت روحانیون در استان بوشهر را باید بعد از پیروزی انقلاب اسلامی دید. بسیاری از علما و همچنین طلاب زیادی که از مصادیق رویش‌های دینی بودند در همه‌ی عرصه‌ها به میدان آمدند. پر چم ولایتمداری را برافراشتند، در جنگ پیشتاز شدند و شهدای گران‌قدری را تقدیم نظام اسلامی و دفاع از کشور کردند. در امر تبلیغ دین از پای ننشستند، همراه با مردم زندگی کردند، در سختی‌ها به یاری مردم شتافتند و سنگ صبور مشکلات مردم شدند. به یمن پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار نظام جمهوری اسلامی جوانان زیادی به عشق اسلام و تداوم راه علمای سلف به حوزه‌های علمیه شتافتند و در این میان فرهیختگان بسیاری هستند که پرچم‌دار دفاع از دین و ولایت هستند. مسلماً تعداد روحانیون و علمای استان در حال حاضر به نسبت گذشته قابل‌مقایسه نیست.

ان‌شاءالله که کتاب «اعلام العلماء» آغازی باشد برای معرفی بیشتر علما در استان بوشهر.

درباره مؤلف کتاب

آیت‌الله صفایی بوشهری دانشمندی فرهیخته و صاحب‌نظر در علوم و فنون اسلامی و ادبی و قرآنی در ۱۵ اسفند سال ۱۳۸۷ به‌عنوان نماینده ولی‌فقیه در استان بوشهر و امام‌جمعه شهر بوشهر از سوی مقام معظم رهبری منصوب شد. ایشان تا پیش از امامت جمعه بوشهر در قم اقامت داشتند و از فضلای حوزه‌ی علمیه، مدرس، محقق و پژوهشگر و استادی مبرز در خدمت طلاب بودند.

کتاب‌های آیت‌الله صفایی در حوزه‌ی ادبیات عرب به‌عنوان یکی از کتب اصلی طلاب در حوزه‌ی علمیه هم‌اکنون تدریس می‌شود. آیت‌الله صفایی از زمان حضورش در جایگاه نمایندگی ولی‌فقیه و امام‌جمعه بوشهر منشأ خدمات فراوانی بوده‌اند. خدمات انجام‌شده آن‌قدر فراوان است که گاه انسان در شگفت می‌ماند که چگونه یک فرد با همه‌ی این اشتغالات توفیق چنین خدماتی برایش فراهم می‌شود.

حضور روزانه در دفتر، دیدارها و ملاقات‌ها و پیگیری و حل مشکلات مردم، تدریس درس خارج، امامت جمعه، تحقیق و پژوهش و تألیف ده‌ها جلد کتاب تاکنون، پیگیری مشکلات اساسی استان در سطح کلان و ملی، افزایش فضاهای فرهنگی و آموزشی و دینی با بیش از صد هزار مترمربع در استان، حضور در مراسم و مناسبت‌ها و ایراد سخنرانی، ذوفنون بودن در رشته‌های مختلف علمی و نگاه کارشناسانه به مسائل، ارائه‌ی طرح‌های کلان برای پیشرفت و توسعه استان در حوزه‌های مختلف، نگاه خاص به مقوله فرهنگ و تأکید بر آسیب زدایی از مشکلات فرهنگی و افزایش سرمایه‌های فرهنگی در جایگاه رئیس شورای فرهنگ عمومی استان، بخشی از خدمات این دانشمند جلیل‌القدر‌است.

اخیراً یکی از تألیفات وزین حضرت آیت‌الله صفایی به نام «اعلام العلماء» یا دانشنامه روحانیت استان وارد بازار نشر شده است. با توجه به اهمیت این کتاب در معرفی روحانیت استان و خدمات این قشر فرهیخته و مردمی برآن شدیم تا به‌طور خلاصه به معرفی و بررسی این کتاب بپردازیم.

کتاب اعلام العلماء یا دانشنامه روحانیت استان بوشهر تألیف آیت‌الله غلامعلی صفایی بوشهری است. اعلام جمع عَلَم به معنای نشانه و بیرق و اسم خاص است. در اینجا به معنای بزرگان علمای استان بوشهر به‌کاررفته است. این کتاب پیرامون زندگی علما و روحانیت فقید استان بوشهر (از آل عصفور تا علمای معاصر) شامل مؤلفه‌هایی همچون زندگی‌نامه، اساتید، شاگردان، آثار و تألیفات، فعالیت‌های دینی- تبلیغی، سیاسی و … است.

کتاب «أعلام العلماء» در شمارگان ۲۰۰۰ نسخه، در قطع وزیری، جلد گالینگور و در ۴۸۴ صفحه به همت انتشارات والا نگار پژوهشگاه ادب، فرهنگ و تاریخ استان بوشهر، ناشر چاپ آثار آیت‌الله صفایی بوشهری به چاپ رسیده و روانه بازار نشر شد.

کتاب شامل چند بخش است که به معرفی هر بخش به‌طور خلاصه می‌پردازیم؛

مقدمه کتاب
نویسنده در مقدمه به بررسی جایگاه شخصیت‌های علمی در تحولات تاریخی پرداخته و بحثی را تحت عنوان: جستاری پیرامون دانش شخصیت شناسی مطرح کرده است که شامل:
۱٫ شخصیت شناسی عمومی
۲. شخصیت شناسی اختصاصی، در بخش شخصیت شناسی اختصاصی به جنبه‌ها و ابعاد مختلف این موضوع پرداخته است.
در بخش دیگر مقدمه، به راهنما نامه پرداخته است. در راهنما نامه معیار معرفی و چینش ۱۴۰ نفر از علما در این کتاب مشخص‌شده است. این چینش بر اساس حروف الفبا است.
گزینش علما برحسب سال تولد تا قبل از ۱۳۲۰ ه.ش است؛ بنابراین زندگی‌نامه علمایی که سال تولدشان به بعد از ۱۳۲۰ ه.ش برمی گردد در این کتاب نیامده است.
میزان انتخاب، مدخلیت استان بوشهر، حسب یکی از معیارهای تولد، اقامت و وفات است. نکات دیگری نیز در این مقدمه تحت عنوان راهنما نامه آمده که کمک بسیار خوبی به خواننده کتاب در نحوه‌ی تألیف و ویژگی این پژوهش می‌کند.
بخش دیگر کتاب تحت عنوان تاریخ‌نامه است. در این بخش مؤلف در نگاهی دقیق و پژوهشی، به ویژگی‌های کلی و اساسی روحانیت گران‌قدر استان پرداخته است. تاریخچه‌ای از حوزه‌ی علمیه در استان بوشهر را نیز بیان کرده است. به گفته‌ی نویسنده قدمت احداث مجدد حوزه‌ی علمیه شیعی در استان بوشهر به اوایل قرن سیزدهم هجری قمری (۱۲۱۶ ه.ق) با حضور خاندان آل عصفور برمی‌گردد.
در ادامه این بخش مؤلف به معرفی خدمات جامعه‌ی روحانیت استان در ابعاد زیر ازجمله: تأسیس حوزه علمیه، مساجد، مراکز فرهنگی و خدمات مردمی، تأسیس مدارس آموزش عمومی پرداخته و در ادامه نمونه‌هایی از خدمات هرکدام از علما را در رشته‌های مختلف به شرح زیر بیان کرده است:
۱. آثار و تألیفات
۲. دانش فقه
۳‌ علم اصول
۴. ادبیات
۵‌. علم تفسیر
۶. علم النجوم
۷‌. فقه السیاسه
۸. فلسفه و منطق
۹. ریاضیات
۱۰. جغرافیا
۱۱‌ علم حدیث
۱۲. علم انساب
۱۳. علم طب
۱۴‌ عرفان و اخلاق
۱۵. تاریخ
۱۶. علم کلام
۱۷‌ علم رجال و درایه
۱۸. ترجمه
۱۹. نماز جمعه
۲۰. تبلیغ
در بخش پایانی این بخش، پس از اشاره به برخی ویژگی‌های روحانیت استان به دو بعد مبارزات ضد استعماری و ضد استبدادی روحانیت استان نیز پرداخته و به پیروزی انقلاب اسلامی ختم می‌شود.

بخش اصلی کتاب، حیات نامه علمای استان بوشهر است.
در این فصل مؤلف گران‌قدر به معرفی و شرح زندگی‌نامه ۱۴۰ نفر از علمای استان بوشهر بر اساس حروف الفبا پرداخته است. معرفی علما از آیت‌الله شیخ اسماعیل آل عبدالجبار (متوفی، ۱۲۸۸ ه.ش) شروع می‌شود و به شیخ عبدالله هلالی(م ۱۳۳۶ ه.ش) پایان می‌یابد.
بخش پایانی کتاب نمایه است. این بخش شامل:
آیات قرآن، روایات، اشعار فارسی، اشعار عربی، اعلام، اماکن (کاربرد اسامی اماکن در صفحات کتاب)
مکان نامه (معرفی توصیفی مکان‌های استان شامل شهرها و روستاهایی که در کتاب از آن یادشده است.)
بخش پایانی کتاب معرفی منابع است. در این بخش ۱۰۵ منبع ذکرشده که به معنای غنای کتاب از جهت تعدد منابع است. این غیر از تحقیقات میدانی محلی و استقرایی است که مؤلف و همکاران ایشان در کتاب از آن بهره برده‌اند.

تتمه: ازآنجاکه معرفی روحانیت استان در این کتاب بر اساس حروف الفبای اسامی آن‌ها تنظیم‌شده است و بالطبع تفکیک شهرستانی صورت نپذیرفته است در این بخش به معرفی همین علما به تفکیک شهرستان‌ها همراه با تاریخ تولد و وفات آن‌ها انجام‌گرفته است. معیار در انتخاب شهرستان برای هر عالم، مکان تولد، وفات یا اقامت بیشتر بوده است. فراوان بوده‌اند علمایی که تولدشان در یک شهرستان، اقامت یا وفاتشان در شهرستان دیگری بوده است. در چنین مواردی تلاش شده بیشتر به اشتهار فرد که متعلق به چه شهرستانی است توجه شود.

مثلاً اگر فردی متولد شهرستان دشتی بوده است ولی اقامتش بیشتر در شهر بوشهر بوده به‌گونه‌ای که عرفاً مردم استان او را به بوشهری می‌شناسند، در این معرفی در ردیف روحانیون شهرستان بوشهر قرارگرفته است. مثل شهید ابوتراب عاشوری. این تقسیم‌بندی بر اساس محتوای زندگی‌نامه هر عالم در کتاب اعلام العلماء و سلیقه این‌جانب بوده است. این احتمال نیز وجود دارد که گاه در تقسیم‌بندی شهرستانی به‌دقت عمل نشده باشد که امیدواریم خوانندگان مطلع، ما را در این زمینه راهنمایی کنند. این تقسیم‌بندی بر مبنای پراکندگی شهرستانی کمک خوبی می‌کند تا روشن شود تعداد هر روحانی در هر شهرستان چقدر است.

همان‌طور که انتظار می‌رفت شهرستان دشتی با ۴۴ روحانی در صدر قرار دارد. از بین ۱۰ شهرستان استان، شهرستان عسلویه هیچ روحانی شیعه از میان این ۱۴۰ روحانی ندارد.

شهرستان بوشهر
۱. آیت‌الله شیخ اسماعیل آل عبدالجبار
(تولد، نیمه دوم قرن ۱۳ هجری)، (وفات، ۱۲۸۸ ه.ش مصادف با ۱۳۲۸ ه.ق بوشهر)
۲. شیخ عبدالله آل عبدالجبار
(تولد، ۱۲۱۵۶ ه.ق، بوشهر)، (وفات، ۱۲۹۲ ه.ش، بصره)
۳. آیت‌الله شیخ حسن آل عصفور
(تولد، ۱۱۸۲ ه. ق، روستای دراز بحرین) (وفات، ۱۲۶۱ ه.ق، بوشهر)
۴. آیت‌الله خلف بن احمد آل عصفور
(تولد، ۱۲۸۵ ه.ق، بوشهر)، (م ۱۳۵۵ ه.ق، بوشهر)
۵. علامه شیخ خلف بن عبدالعلی آل عصفور
(وفات، ۱۲۷۳ ه.ق، دالکی دشتستان)
۶. شیخ عبدالعلی بن خلف آل عصفور (؟)
۷. محمد بن ابراهیم آل عصفور
(تولد، ۱۲۷۵ ه.ق، بوشهر)، (وفات، ۱۳۲۵ ه.ق، بوشهر)
۸. محمد بن احمد آل عصفور
(تولد، ؟)، (وفات، ۱۲۶۳ ه.ق)
۹. محمدعلی آل عصفور
(تولد، ۱۲۸۹ ه.ق، بوشهر)، (وفات، ۱۳۵۱ ه.ق، مصادف با ۱۳۱۱ ه.ش، بوشهر)
۱۰. مهدی بن خلف آل عصفور
(تولد ۱۲۹۲ ه.ق، بوشهر)، (وفات،۱۳۱۷ ه.ق، بوشهر)
۱۱. آیت‌الله سید ابوالقاسم بلادی بوشهری
(تولد، ۱۲۶۶ ه.ق، بوشهر)، (وفات، ۱۳۲۲ ه.ق، بوشهر)
۱۲‌ آیت‌الله سید عبدالله بلادی بوشهری
(تولد، ۱۲۹۱ ه.ق، نجف اشرف)، (وفات، ۱۳۷۲ ه.ق، مصادف با ۱۳۳۱ ه.ش، بوشهر)
۱۳. سید عبدالله بلادی بوشهری فرزند علی مشهور به علم الهدی
(تولد، ۱۲۳۳ ه.ق، بوشهر)، (وفات، ۱۲۸۲ ه.ق، مدفون در نجف)
۱۴. سید محمدمهدی بلادی بوشهری
(تولد، ۱۲۶۰ ه.ق، بوشهر)، (وفات، ۱۳۱۶ ه.ق، بوشهر)
۱۵. سید مهدی بلادی بوشهری مشهور به ابوالمعالی
(تولد، ۱۳۲۴ ه. ق، نجف اشرف)، (وفات، ۱۳۸۶ ه.ق، مصادف با ۱۳۴۵ ه.ش، بوشهر)
۱۶. آیت‌الله سید علی بلادی معروف یا مجتهد بلادی و مقدس
(متولد، بهبهان و اقامت در بوشهر)، (وفات، بصره، مدفون در نجف)
۱۷. آیت‌الله سید محمد بلادی
(تولد، ۱۲۳۸ ه.ق، بوشهر)، (وفات، ۱۳۵۰ ه.ق، نجف اشرف)
۱۸. سید محمدتقی بوشهری از علمای قرن سیزدهم قرن هجری قمری
۱۹. عبدالکریم بوشهری مشهور به بوشهری شیرازی محل اقامت بوشهر
۲۰. سید ابراهیم حجت
(تولد، ۱۲۸۲ ه.ش، سامرا، زندگی در بوشهر)، (وفات، ۱۳۷۳ ه.ش، شیراز)
۲۱. سید محمدتقی حجت
(تولد، ۱۲۶۲ ه.ش، مصادف با ۱۳۰۰ ه. ق سامرا_)، (وفات، ۱۳۴۶ ه. ش، بوشهر)
۲۲. آیت‌الله سید محمد شفیع حجت
(تولد، ۱۲۷۰ ه.ق، کازرون اقامت بوشهر)، (وفات، ۱۳۲۹ ه‌. ق، نجف اشرف)
۲۳. سید محمدمهدی حجت
(تولد، سامرا، اقامت بوشهر)، (۱۳۲۹ ه.ق، سامرا)
۲۴. سید عزیز حسینی دشتی
(تولد، ۱۳۰۲ ه.ش، عیسوند)، (وفات، ۱۳۵۶ ه.ش، تل اشکی)
۲۵. سید عبدالله حسینی شیرازی بوشهری
(از علمای نیمه اول قرن چهاردهم هجری، تولد، شیراز، سکونت بوشهر)
۲۶. شیخ حسن دمستانی بحرانی بوشهری
(تولد، بحرین، اقامت در بوشهر)، (وفات، ۱۳۸۱ ه.ق، قطیف عربستان)
۲۷. شیخ عبدالکریم سعادت
(تولد، ۱۲۶۰ ه.ش، نجف اشرف، اقامت بوشهر)، (وفات، ۱۳۳۷ ه.ش، شیراز)
۲۸. شیخ محمدحسین سعادت
(تولد، ۱۲۴۴ ه.ش، نجف اشرف اقامت بوشهر)، (وفات، ۱۳۱۴ ه.ش، شیراز)
۲۹. سید حسن طباطبایی بوشهری
(تولد، نجف اشرف، اقامت شیراز)، (وفات، شیراز)
۳۰. شهید شیخ ابو تراب عاشوری
(تولد، ۱۳۱۲ ه.ش، روستای حیدری شهرستان دشتی)، (شهادت ۱۳۵۷ ه.ش، بوشهر مدفون در شهر چغادک)
۳۱. سید هاشم عدنانی
(تولد، ۱۲۷۲ ه.ش، بوشهر)، (وفات، ۱۳۴۳ ه.ش، بوشهر)
۳۲. شیخ غلامحسین کازرونی بوشهری
(تولد، کازرون، اقامت در بوشهر)، (وفات، حدود ۱۲۹۸ ه.ق)
۳۳. میرزا محمدجواد کازرونی بوشهری
(تولد، کازرون، اقامت در بوشهر)، (وفات، ۱۳۰۷ ه.ش، بوشهر)
۳۴. میرزا محمدحسین کازرونی بوشهری
(تولد، کازرون، اقامت در بوشهر)، (وفات، ۱۳۳۴ ه.ق، بوشهر)
۳۵. شیخ علی فقیه حسنانی، مشهور به شیخ علی دشتی
(تولد، روستای فقیه حسنان دشتی، اقامت در بوشهر)، (وفات ۱۳۰۹ ه.ش، بوشهر)
۳۶. سید محمدحسن بوشهری نجفی
(تولد، بوشهر)، (وفات، شیراز)
۳۷. سید محمد موسوی بوشهری مشهور به بحرانی حائری
(تولد، ۱۲۶۲ ه. ق، بوشهر)، (وفات، ۱۳۵۵ ه.ق، کربلا)
۳۸. سید محمدحسن نبوی
(تولد، ۱۳۰۳ ه.ش، روستای چاووشی دشتی)، (وفات، ۱۳۸۱ ه.ش بوشهر)
۳۹. شیخ غلامحسین مجدی
(تولد، ۱۳۰۱ ه.ش، روستای چاووشی دشتی)، (وفات، ۱۳۷۸ه.ش، بوشهر)
شهرستان تنگستان
۱. آیت‌الله شیخ عبدالکریم تنگستانی
(تولد، ۱۳۰۹ ه.ق، مصادف با ۱۲۸۵ ه.ش، گورک تنگستان)، (وفات، ۱۳۷۷ ه.ق، مصادف با ۱۳۶۳ه.ش، گورک تنگستان)
۲. غلامحسین جمی
(تولد، ۱۳۰۴ ه.ش، اهرم)، (وفات، ۱۳۸۷ ه.ش، آبادان)
۳. شیخ حسین حق‌شناس تنگستانی
(تولد، ۱۳۱۲ ه.ش، انبارک)، (وفات، ۱۳۹۷ ه.ش، بوشهر)
۴. عبدالله دربندی
(تولد، ۱۲۴۰ ه.ش، روستای بنیون تنگستان)، (وفات، ۱۳۲۴ ه.ش، خاییز تنگستان)
۵. سید مرتضی علم الهدی اهرمی
(تولد ۱۲۴۷ ه.ش، اهرم)، (وفات، ۱۳۱۵ ه.ش، بوشهر)
۶. شیخ داوود ماحوزی
(تولد، بحرین)، (شهادت در زمان فتحعلی شاه قاجار توسط فتنه خوارج)
۷. شیخ محمدمهدی ماحوزی
(تولد، ۱۳۲۴ ه.ق، اهرم)، (وفات، ۱۴۱۴ ه.ق، اهرم)
۸. میرزا حسین معتقد اهرمی
(تولد، ۱۲۱۶ ه.ش، اهرم)، (وفات، ۱۳۰۱ ه.ش، بوشهر)
شهرستان جم
۱. شیخ علی انصاری جمی
(تولد، ۱۲۸۴ ه.ش، جم)، (م ۱۳۶۴ ه.ش، قم)
۲‌. محمدحسین جعفری مشهور به فاضل جمی
(تولد، ۱۲۵۶ ه. ق مصادف با ۱۲۱۹ ه.ش، روستای ولایت جم)، (وفات، ۱۳۱۹ ه.ق مصادف با ۱۲۸۱ ه.ش، جم)
۳. شیخ محمدتقی راستین
(تولد، ۱۳۱۱ ه.ش، جم)، (وفات، ۱۳۸۶ ه.ش، جم)
۴. شیخ محمد شفیع محسنی جمی
(تولد، ۱۲۵۶ ه.ش، روستای بهر باغ جم)، (وفات، ۱۳۴۶ ه.ش، کویت)
۵. شیخ اسدالله مظفری جمی
(تولد، ۱۲۳۶ ه.ش، روستای علی‌آباد جم)، (۱۲۹۸ ه.ش، مشهد در سفر زیارتی)
شهرستان دشتستان
۱. آیت‌الله عبدالحسین اعتصامی
(تولد، ۱۲۶۵ ه.ش، روستای دشتی اسماعیل خانی دشتستان)، (وفات، ۱۳۵۰ ه.ش، برازجان)
۲. شیخ حسین انصاری
(تولد، ۱۲۷۱ ه.ش، شبانکاره دشتستان)، (وفات، ۱۳۵۴ ه.ش، شبانکاره دشتستان)
۳‌ شیخ محمدحسن انصاری سعدآبادی
(تولد، ۱۲۶۰ ه.ش، سعدآباد دشتستان)، (وفات، ۱۳۵۸ ه.ش سعدآباد دشتستان)
۴. سید محمدحسن برازجانی معروف به مجتهد برازجانی
(تولد و وفات شهر برازجان)
۵. سید سلیمان برازجانی مشهور به مجتهد برازجانی
(تولد، احتمالاً ۱۳۱۳ ه.ق، برازجان)، (وفات، ۱۳۱۰ ه.ش، شیراز)
۶. محمدحسین برازجانی مشهور به مجاهد و مجتهد برازجانی
(تولد، ۱۲۴۹ ه.ش، برازجان)، (وفات، ۱۳۱۹ ه.ش، تهران)
۷. سید عبدالله جعفری دهقایدی
(تولد، ۱۲۶۴ ه.ش، دهقاید)، (وفات ۱۳۲۱ ه.ش، دهقاید)
۸. محمدعلی دانش‌پژوه (فاضل)
(تولد، ۱۲۷۸ ه.‌ش، برازجان)، (وفات، ۱۳۴۳ ه‌‌. ش، برازجان)
۹. سید محمد صالح دستغیب
(تولد، اواخر قرن دهم، شیراز)، (وفات، شبانکاره)
۱۰. شیخ علی مراد رضایی
(تولد، ۱۲۸۵ ه.ش، دالکی)، (وفات، ۱۳۴۸، اقامت در قم، دفن در شیراز)
۱۱. شیخ محمدعلی سعادت شبانکاره‌ای
(تولد، شبانکاره)، (وفات، شبانکاره، مدفون در شیراز)
۱۲. شیخ محمد صدیق
(تولد، ۱۲۹۳ ه.ش، روستای شیخان دشتی، اقامت برازجان)، (وفات، ۱۳۸۲ ه.ش، برازجان)
۱۳. شیخ علی ماحوزی اهرمی
(تولد، ۱۲۶۷ ه.ش، اهرم)، (وفات، ۱۳۵۵ ه.ش، برازجان)
۱۴. آیت‌الله محمدعلی ماحوزی
(تولد، ۱۲۷۵ ه‌. ش، نجف اشرف)، (وفات، ۱۳۵۵ ه.ش، برازجان)
۱۵٫ ‌ سید حسن موسوی مقدم معروف به مجتهد درودگاهی
(تولد، ۱۲۵۰ ه.ش، روستای درودگاه دشتستان)، (وفات، ۱۳۲۸ ه.ش، روستای درودگاه دشتستان)
۱۶. سید ابوالحسن مجتهد مزارعی
(۱۳۰۹ ه.ش، روستای مزارعی دشتستان)، (وفات، ۱۳۷۳ ه.ش، مزارعی دشتستان)
۱۷. سید جعفر مزارعی معروف به مجتهد مزارعی
(تولد، مزارعی دشتستان)، (وفات، ۱۳۴۴ ه‌.ش، شیراز)
۱۸. سید حسین مزارعی معروف به مجتهد مزارعی
(تولد، ۱۲۵۰ ه.ش مزارعی دشتستان)، (وفات، ۱۳۲۵ ه.ش، مزارعی دشتستان)
۱۹. سید ابراهیم مساوات
(تولد، ۱۲۶۵ ه.ش، برازجان)، (وفات، ۱۳۳۷ ه.ش، برازجان)
۲۰. سید محمدتقی موسوی دشتستانی
(تولد، ۱۲۹۷ ه.ش، روستای بویری دشتستان)، (وفات، ۱۳۸۸ ه.ش، خرمشهر)
۲۱. سید مهدی مهدوی سعدآبادی
(تولد، ۱۲۳۷ ه.ش، روستای درودگاه دشتستان)، (وفات، ۱۲۹۴ ه.ش، مدفون در نجف)
۲۲. سید جواد مهدوی مرتضوی
(تولد، ۱۲۸۷ ه‌. ش، روستای درواهی دشتستان)، (وفات، ۱۳۶۵ ه.‌ش، درواهی شهر آب پخش کنونی)
۲۳. سید اسماعیل مهدوی
(۱۲۶۰ ه‌. ش، نجف اشرف)، (وفات، ۱۳۵۸ ه.ش، سعدآباد دشتستان)
شهرستان دشتی
۱. سید غلامحسین ابطحی
(تولد، ۱۳۲۳ ه.ق، روستای چارک دشتی)، (وفات، ۱۳۸۴ ه.ق، روستای چارک دشتی)
۲. سید موسی ابطحی تولد: خورشهاب تنگستان
(تولد، ۱۳۱۲ ه.ش، روستای خورشهاب تنگستان)، (وفات، ۱۳۷۷ ه. ش، در خورموج)
۳. شیخ حسن امامی حجتی
(تولد، ۱۲۹۲ ه.ش، روستای کردوان دشتی)، (وفات، ۱۳۸۶ ه.ش، قم)
۴‌ شیخ محمد انجم افروز بحرانی کردوانی
(بی‌تا)
۵. شیخ محمد بحرانی
(تولد، بحرین، بی تا)، (وفات، ۱۳۰۰ ه.ق، کردوان دشتی)
۶. شیخ حسین بحرانی بریدی
(تولد، ۱۳۰۳ ه.ش، مصادف با ۱۳۴۳ ه.ق، روستای برید دشتی)، (وفات، ۱۳۷۷ ه.ش، مصادف با ۱۴۱۹ ه.ق، شیراز)
۷. . شیخ عبدالله هلالی دشتی
(تولد، ۱۲۵۰ ه.ش، روستای هلالی حاج عوض شهرستان دشتی)، (وفات، ۱۳۳۶ ه.ش، روستای هلالی حاج عوض دشتی)
۸. شیخ احمد بحرینی
(تولد، ۱۳۹۶ ه.ش، کردوان دشتی)، (وفات، ۱۳۳۸ ه.ش، کردوان علیا)
۹. شیخ عبدالمهدی بحرینی
(تولد: ۱۳۰۵ ه.ش، کردوان دشتی)، (وفات، ۱۳۶۷ ه.ش، کردوان و براثر جراحت وهابیون در مراسم حج ۱۳۶۶)
۱۰. سید مصطفی بهزادی منقلی
(تولد، ۱۲۹۰ ه.ق، مصادف با ۱۲۵۲ ه.ش، دشتی)، (وفات، ۱۳۷۶ ه.ق، مصادف با ۱۳۳۶ ه.ش، روستای منقل دشتی)
۱۱. سید حسین پورفاطمی
(تولد، ۱۳۲۴ ه.ق، مصادف با ۱۲۸۵ ه.ش کاکی)، (وفات، ۱۳۹۶ ه.ق، مصادف با ۱۳۳۶ ه.ش، کاکی)
۱۲. تقی حاجیانی
(متولد روستای مسیله دشتی)، (وفات در کشتی در مسیر نجف بصره، دفن در کاظمین)
۱۳. شیخ عبدالله حاجیانی
(تولد، ۱۲۵۱ ه.ش، مسیله دشتی)، (وفات، ۱۳۴۸ ه.ش، خورموج)
۱۴. آخوند ملاعلی حاجیانی
(تولد، روستای مسیله کوسه دشتی)، (وفات، ۱۲۸۰ یا ۱۲۸۱ ه‌. ش، مدفون در نجف)
۱۵. شیخ عبدالرضا حائری دشتی
(تولد، روستای کردوان دشتی)، (وفات، ۱۳۵۶ ه.ق، شیراز)
۱۶. عطاءالله (خداداد) حائری نژاد دشتی
(تولد، ۱۲۹۵ ه.ش، مسئله بهمنی کاکی)، (وفات، ۱۳۸۱ ه.ش، قم)
۱۷‌ سید عباس حسینی قمی
(ولادت، ۱۳۳۵ ه. ق، گنخک)، (وفات، ۱۳۵۸ ه‌. ش، مصادف با ۱۴۰۰ ه.ق، شادگان)
۱۸. محمد خواجه دشتی
(تولد، ۱۳۰۷ ه.‌ش، روستای تلخو، دشتی)، (وفات، ۱۳۸۲ ه.‌ش، دشتی)
۱۹. حسین دشتی فقیه حسنانی
(تولد، ۱۲۶۰ ه.ق، روستای فقیه حسنان دشتی)، (وفات، ۱۳۷۵ ه.ق، روستای فقیه حسنان)
۲۰. آیت‌الله میرزا احمد دشتی گنخکی
(تولد، ۱۲۸۰ ه.ش، شهر کاکی)، (وفات، ۱۳۹۰ ه.ش، شهر شنبه دشتی)
۲۱. آیت‌الله سید علی‌نقی دشتی میانخره ای
(تولد، ۱۲۸۸ ه.ق، مصادف با ۱۲۵۰ ه.ش میانخره دشتی)، (وفات، ۱۳۱۸ ه.ش، روستای میانخره)
۲۲. سید محمدباقر دشتی میانخره ای، معروف به رکنی دشتی
(تولد، ۱۳۰۰ ه.ق، مصادف با ۱۲۶۲ ه.ش میانخره دشتی)، (وفات، ۱۳۷۲ ه.ق، مصادف با ۱۳۳۲ ه.ش، بوشهر )
۲۳. شیخ حسین دشتی
(تولد، ۱۲۶۲ ه.ش، روستای طوی دراز دشتی)، (وفات، ۱۳۲۶ ه.ش، تنگستان)
۲۴. سید غلامحسین سجادی دشتی
(تولد، ۱۲۳۰ ه.ش، روستای درازی دشتی)، (وفات، ۱۳۰۷ ه.ش، نجف اشرف)
۲۵. شیخ عباس دشتی
(تولد، ۱۲۸۵ ه.ش، روستای طوی دراز دشتی)، (وفات، ۱۳۵۳ ه.ش، قم)
۲۶. آخوند ملاعلی زارعی
(تولد، ۱۳۰۰ ه.ق، روستای مسیله دشتی)، (وفات، ۱۳۷۶ ه.ق، روستای تلخو)
۲۷. ملا فتح‌الله زارعی
(تولد، ۱۲۶۰ ه.ق، روستای مسئله کوسه کاکی)، (وفات، ۱۳۵۷ ه.ق، روستای مسیله دشتی)
۲۸. سید محمد شریعت زاده
(تولد، ۱۲۸۱ ه.ش، میانخره دشتی)، (وفات، ۱۳۵۴ ه.ش، میانخره)
۲۹. حاج شیخ علی شیخیانی
(تولد، روستای شیخیان دشتی)، (وفات، مکه معظمه)
۳۰. شیخ علی عاشوری
(تولد ۱۲۴۶ ه.ش، روستای درازی دشتی)، (وفات، ۱۳۲۶ ه.ش، روستای حیدری دشتی)
۳۱. شیخ محمدجواد غروی دشتی
(تولد، ۱۳۴۱. ه.ق، روستای مسیله زائر قنبر دشتی)، (وفات، ۱۴۰۸ ه.ق، مصادف با ۱۳۶۷ ه.ش، قم)
۳۲. شیخ احمد فقیه حسنانی دشتی (کاکو)
(تولد، روستای فقیه حسنان، دشتی)، (وفات، نجف اشرف)
۳۳. شیخ حسن کبگانی مشهور به آخوند کبگانی
(تولد، ۱۲۴۰ ه.ق، روستای هدکو، دشتی)، (وفات،۱۳۰۹ ه.ق، جم)
۳۴. میرزا باقر گزدرازی
(تولد، روستای چاه شیرین گزدراز دشتی)، (وفات، کاکی)
۳۵. میرزا محمد گزدرازی دشتی
(گز دراز دشتی)، (وفات، کردوان دشتی)
۳۶. ملا حسن گنخکی دشتی
(تولد، ۱۲۷۳ ه.ق، روستای گنخک دشتی)، (وفات، ۱۳۳۶ ه.ق، روستای گنخک دشتی)
۳۷. شیخ عباس محمودی دشتی
(تولد، ۱۲۹۲ ه.ش، مصادف با ۱۳۳۲ ه.ق، روستای کردوان دشتی)، (وفات، ۱۳۸۸ ه.ش، مصادف با ۱۴۳۰ ه.ق قم)
۳۸. شیخ محمد محمودی دشتی
(تولد، ۱۲۸۵ ه.ش، روستای کردوان دشتی)، (وفات، ۱۳۸۲ ه.ش، قم)
۳۹. شیخ محمد مشایخی
(تولد، ۱۲۵۰ ه. ش، بادوله دشتی)، (وفات، ۱۳۲۱ ه.ش، بادوله دشتی)
۴۰. سید هاشم میانخره ای
(تولد، ۱۲۴۸ ه.ش، روستای میانخره دشتی)، (وفات، ۱۳۳۶ ه.ق، روستای میانخره دشتی)
۴۱. سید علی نظامی
(تولد، ۱۲۴۵ ه.ش، روستای میانخره دشتی )، (وفات، ۱۳۱۹ ه.ش، میانخره دشتی)
۴۲. شیخ حسین نمازی
(تولد، ۱۲۳۹ ه.ش، روستای گزدراز دشتی)، (وفات، ۱۳۱۹ ه.ش، روستای کبگان دشتی)
۴۳. میرزا جواد نمازی
(تولد، ۱۲۶۷ ه.ش، روستای چاه شیرین دشتی)، (وفات، ۱۳۵۱ ه.ش، روستای چاه شیرین دشتی)
۴۴. شیخ عبدالله هلالی دشتی
(تولد، ۱۲۵۰ ه.ش روستای هلالی حاج عوض شهرستان دشتی)، (وفات، ۱۳۳۶ ه.ش، روستای هلالی حاج عوض دشتی)

شهرستان دیر
۱. شیخ علی بحرانی بردخونی
(تولد، ۱۲۹۸ ه.ش، بردخون، شهرستان دیر)، (م ۱۳۷۸ ه.ش، بردخون)
۲. شیخ عبدالله بحرانی
(تولد و وفات بردخون)
۳‌. شیخ عبدالنبی بحرانی
(تولد ۱۲۴۵ ه.ق، کردوان)، (وفات ۱۳۳۵ ه.ق، بردخون)
۴. شیخ یوسف بحرانی
(تولد ۱۲۶۳ ه.ش، بردخون)، (وفات، ۱۳۱۳ ه.ش، بردخون)
۵. میرزا عبدالنبی بحرینی مشهور به آقا میرزا
(تولد، ۱۲۷۵ ه.ش، روستای حیدری)، (وفات، ۱۳۴۵ ه.ش، آبدان)
۶‌. سید بهمنیار بردخونی (مفتون)
(تولد، ۱۳۷۶ ه‌. ش، بردخون)، (وفات، ۱۳۴۱ ه.ش، گورک)
۷. شیخ ابوالقاسم دشتی
(تولد، اواسط قرن سیزدهم، روستای مغدان دیر)، (وفات، ۱۳۴۰ ه.ش، نجف اشرف)
۸. سید اسدالله رکنی حسینی
(تولد، ۱۳۰۱ ه‌. ش، بردخون)، (وفات، ۱۳۸۲ ه.ش، بردخون)
۹. سید علی رکنی حسینی
(تولد، ۱۲۴۶ ه.ش، بردخون)، (وفات ۱۳۱۶ ه.ش، بردخون)
۱۰. سید عیسی رکنی حسینی
(تولد، ۱۳۳۶ ه.ق، بردخون)، (وفات، ۱۴۱۲ ه.ق مصادف با ۱۳۷۰ ه. ش، روستای زیارت ساحلی)
۱۱. شیخ عبدالله منتظری
(تولد، ۱۲۵۷ ه.ش، روستای نوکن دیر)، (وفات، ۱۳۶۰ ه.ش، دیر)

شهرستان دیلم
۱. میرزا عبدالوهاب سلیمانی
(۱۲۸۸ ه.ش بهبهان، اقامت دیلم)، (وفات، ۱۳۶۵ ه.ش، همدان)
۲. محمدحسین سلیمانی
(تولد، ۱۲۵۵ ه‌.ش، دیلم)، (وفات، ۱۳۳۶ همدان)
شهرستان کنگان
۱. شیخ عبدالحسن بحرانی
(تولد ۱۲۷۲ ه.ش، کنگان)، (وفات ۱۳۵۳ ه.ش، قم)
۲. شیخ عبدالعلی بحرانی
(تولد: بحرین)، (وفات، اواسط قرن سیزدهم کنگان)
۳‌ شیخ احمد بحرینی
(تولد، بحرین)، (وفات، کنگان)
۴. احمد بن علی بن محمد بن عباس بن نوح سیرافی
(از علمای امامیه قرن چهارم قمری)، (وفات، اوایل قرن پنجم هجری قمری)
شهرستان گناوه
۱. شیخ محمد بحرانی
(تولد: ۱۳۰۰ ه.ش مصادف با ۱۳۳۹ ه.ق، بردخون)، (وفات: ۱۳۷۹ ه.ش گناوه)
۲. شیخ محمد بندر ریگی مشهور به بندر ریگی بهبهانی، محدث بهبهانی
(تولد، ۱۳۶۶ ه.ق، بندر ریگ)، (وفات؟)
۳. شیخ عبدالحسین معتمدی
(تولد، ۱۲۷۰ ه‌. ش، بوشهر)، (وفات، ۱۳۲۹ ه.ش، گناوه)
۴. شیخ حسین محدث بندر ریگی
(تولد، ۱۲۸۷ ه‌. ش، بندر ریگ)، (وفات، ۱۳۵۲ ه.ش، بندر ریگ)
متقدم ترین عالم استان بوشهر بر اساس تاریخ تولد
احمد بن علی بن محمد بن عباس بن نوح سیرافی، از علمای امامیه قرن چهارم قمری است که وفات ایشان اوایل قرن پنجم هجری قمری است. از قرن پنجم تا قرن سیزدهم هجری قمری، عالمی که سند و مدرکی از ایشان باشد در کتاب ها دیده نشده است. هر چند در این فاصله ی زمانی علمایی در استان بوده اند که به هدایت معنوی مردم همت گماشته اند؛ ولی متأسفانه اسمی و نامی از آن ها در تاریخ ثبت نشده است.
از علمای متأخر نیز شیخ حسن کبگانی مشهور به آخوند کبگانی است. ایشان متولد ۱۲۴۰ ه.ق روستای هدکو، شهرستان دشتی است. وفات ایشان در سال ۱۳۰۹ ه.ق شهر جم اتفاق افتاده است.

نصرالله شفیعی

 

انتهای پیام//


هیچ کامنتی برای نمایش وجود ندارد !