شنبه ۱۸ مرداد ۱۳۹۹ | سال جهش تولید

ضرورت ارتقای زیر ساخت های مشترک اقتصادی ایران و عراق

یادداشت
۰۶ مرداد ۱۳۹۹ ساعت ۱۰:۱۷
اشتراک گذاری :
به گزارش سپاس ؛

ایران دارای ۱۴۵۸ کیلومتر خط مرزی با همسایه غربی خود می باشد و این بیشترین طول مرز آبی-خاکی ایران با همسایگان ۱۵ گانه خویش است. تحولات عراق بیشترین تاثیر را در ایران داشته است. این تحولات نه فقط مربوط به جمهوری اسلامی ایران و قرن حاضر که سلسله های حکومت گر در ایران و قرون را شامل می شود. با وجود قومیت و زبان متفاوت دو کشور، اما اشتراکات تاریخی، فرهنگی، اجتماعی، امنیتی، سیاسی و مذهبی سرنوشت مردم و حتی حکومت های دو کشور را در اعصار مختلف به هم گره زده است.

دولت های پس از صدام تلاش کرده¬اند به طریق مختلف زنجیره های ارتباطی بین دو کشور را گسترده سازند و یکی از زنجیره ها مهم دو کشور عمق بخشیدن به پیونده های اقتصادی و تجاری ما بین عراق و ایران است. کشور عراق با دارا بودن منابع عظیم انرژی از یک سو و در اختیار داشتن بازاری بزرگ و متنوع از سوی دیگر، از جایگاه ویژه‌ای در معادلات اقتصادی منطقه برخوردار است. ولی ارتقای مشارکت و تعاملات اقتصادی این کشور مسلمان با ایران در سال های اخیر توانست بیش از گذشته، پتانسیل اقتصادی عراق را نشان دهد. مطابق آمار منتشر شده در سال۸۷ ایران به عراق تنها ۵میلیارد دلار صادرات داشت ولی در سال ۹۸ ایران میزان صاردت خود را به ۹میلیاردی دلار رسانده است.

ارتقای تبادلات اقتصادی و رشد تجارت تهران – بغداد ملزومات و ضرورت هایی را نیازمند است که برطرف سازی آنها موجبات توسعه همکاری اقتصادی دو کشور مهیا می سازد. یکی از مسائل اصلی در حوزه مؤلفه ‌اقتصادی به زیربناهای کارآمد و ظرفیت‌های آن‌ها برمی‌گردد .بدون شک در تعمیق پیوند بین کشورها “راه ها” نقش اساسی بازی می‌کنند؛ در این زمینه هر دو کشور به یک نسبت ضعف شبکه ارتباطات زمینی و به خصوص شبکه راه‌آهن در منطقه مجاور همدیگر رنج می‌برند. به طور مثال، دو خط ریلی برای اتصال ایران به عراق و بالعکس وجود دارد؛ یکی خط راه آهن غرب “مرز خسروی-خانقین”و اتصال به شبکه ریلی عراق، ۲۶۰ کیلومتر دیگر پیش روی خود دارد. محور دوم که در جنوب غربی کشور واقع شده است، محور “شلمچه ـ بصره” نام دارد؛ این محور که شاخه غربی محور ریلی جنوب است، از اهواز به سمت مرز شلمچه منشعب شده است. برای اتصال این محور به استان بصره در خاک عراق، تنها نیاز به احداث یک پل بر روی اروند (مرز مشترک) و ۳۲ کیلومتر خط آهن در خاک عراق است، ولی متاسفانه تا زمان حال اقدامی موثر برای بهره بردای از این دو پرژوه صورت نگرفته است.

شاید دور از واقعیت نباشد اگر نتیجه یاد شده را برای فعالیت‌های اقتصادی هم یکسان گرفت. یکی از بخش‌های بسیار مهم و در عین‌ حال تاثیرگذار در زمینه پیوند این استراتژی “گمرکات” و “بازارچه‌های مرزی” هستند که هنوز از تنگناهای اساسی رنج می‌برند.

از دیگر ضرورت ها برای ایجاد پیچدگی اقتصاد و تجاری ایران و عراق، ارسال خدمات فنی مهندسی به عنوان یکی از بهترین شیوه‌های بازسازی عراق است. فعالیت های فنی مهندسی با توجه به قابلیت های مخصوص به خود، یعنی «غیرملموس بودن صادرات خدمات در مقایسه با صادرات کالا»، «طولانی‌شدن اجرای طرح‌ها» و «افزایش دوره بازگشت پول» از ویژگی های منحصر به فرد این شیوه می باشد. این در حالی است که طبق آخرین آمار منتشرشده از سوی سازمان توسعه تجارت ایران، ارزش صادرات خدمات فنی و مهندسی کشور در ۱۰ ماهه ابتدایی سال ۹۷ در مقایسه با همین دوره زمانی در سال ۹۶، با کاهشی ۳۰ درصدی مواجه بوده است.

توسعه روابط عراق و ایران بر پایه تمایل دو طرف جهت گسترش آن استوار بوده است. تقریباً تمامی نخست‌ وزیران عراق از زمان سقوط رژیم صدام حسین تا به امروز حداقل یک بار به ایران سفر کرده و بر اهمیت توسعه این روابط تاکید کرده‌اند. حال مهم است مسئولین جمهوری اسلامی ایران با اهمیت ویژه¬ای به گسترش همکاری های تجاری و اقتصادی با عراق بپردازند. پتانسیل صادرات ایران به کشور عراق بیش از ۹ملیاردی کالا است؛ اما ارتقای تجاری و گسترش پیوندهای استراتژیک دو کشور نیاز به توجه و اهمیت بیشتر دولت ایران به این موضوع می باشد.

محمد میرشکاری دانشجوی ارشد مطالعات خاورمیانه دانشگاه علامه طباطبایی

 

انتهای پیام//


هیچ کامنتی برای نمایش وجود ندارد !