1396/12/21 :: 11:17
لینک خبر چاپ خبر ارسال خبر

آشنایی با نظریه ی بازی ها و کاربردهای آن

در نظریه ی بازی ها استراتژی های برتر و بهینه را باید انتخاب نماییم از این رو در بسیاری از حوزه های اقتصادی،سیاسی و حتی اجتماعی کاربرد فراوان دارد

به گزارش سپاس؛ نظریه بازی ها

نظریه بازی ها (به انگلیسی: Game Theory) زیرمجموعه‌ای از علم ریاضیات است که می‌کوشد با استفاده از طراحی و تحلیل سناریو، رفتارها و نتایج تصمیم گیری موجوداتی را که حق انتخاب دارند، در تعامل با یکدیگر پیش بینی کند.

بعید است بتوانید مثالی کلاسیک‌تر و ساده‌تر از بازی سنگ، کاغذ، قیچی پیدا کنید که مصداقی شناخته شده از این نوع فضای تعاملی باشد‌ (چند بازیگر، چند قانون، حق انتخاب و نتایج مشخص برای هر وضعیت).

نظریه بازی ها می‌کوشد شرایط پیچیده در تعامل حیوانات، انسان‌ها، سازمان‌ها، کسب و کارها، اقتصادها و کشورها را تا حدی ساده کند که بتوان آن بازی پایه یا Basic Game آن تعامل را تشخیص داد.

سپس می‌کوشد با تشخیص گزینه های موجود، منابعی که کمیاب هستند، اهداف و اولویت‌های کسانی که درگیر بازی هستند و قواعد بازی، دستاوردهای بازی و احتمال وقوع هر کدام را تا حد امکان پیش بینی کند.

برخی از کاربردهای نظریه بازی ها

با توجه به تعریفی که ارائه شد، هر جا که منابع محدود، گزینه های مختلف تصمیم گیری، دستاوردهای متفاوت در اثر انتخابهای متفاوت و امکان همکاری یا رقابت بین بازیگران وجود داشته باشد می‌توان از نظریه بازی ها برای درک و تحلیل بهتر شرایط موجود استفاده کرد.

موارد زیر تنها نمونه هایی از کاربردهای نظریه بازی ها هستند:

  • معاملات بورس اوراق بهادار و واکنش ها و تصمیم های سرمایه گذاران در مقابل تحولات بازار بورس و رفتارها و تصمیم های سایر سرمایه گذاران
  • تصمیم کشورهای عضو اوپک در مورد تغییر میزان استخراج و فروش نفت و میزان متابعت یا عدم متابعت آنها از سهمیه بندی های انجام شده و توافق شده (Quotas)
  • رفتار شرکتها در مورد قیمت گذاری محصول در شرایط انحصار یا بازارهای رقابت چندجانبه
  • تعامل حیوانات با یکدیگر در زندگی اجتماعی (در مورد شکار کردن یا تقسیم دستاوردها و یا حمایت از یکدیگر)

دانشمندان بزرگ نظریه بازی ها

حتی در متن های چند قرن قبل هم (مانند کارهای برنولی)‌ می‌توانید نمونه تحلیل هایی را ببینید که به فضای نظریه بازی ها بسیار نزدیک هستند.

اما اگر بخواهیم دانشمندانی را مطرح کنیم که مستقیماً به نظریه بازی ها پرداخته‌اند و ترمینولوژی آن را توسعه داده‌اند باید از جان نش، جان فون نویمان و اسکار مورگنسترن نام ببریم.

به گزارشخبرگزاری علم وفناوری استان سمنان پروفسور مجید اسحاقی دانش آموخته ی دکترای ریاضی از دانشگاه شهید بهشتی است که در گرایش آنالیز ریاضی که یکی از گرایشات ریاضی محض است تحصیل و پژوهش انجام داده است.وی از سال ۱۳۸۳در دانشگاه سمنان مشغول تدریس در رشته ی ریاضی است و سه سال است که به سمت رشته ی جدیدی بنام "نظریه بازی ها" وارد شده و فعالیت و تدریس نموده است.

نظریه بازی ها چیست؟

دکتر اسحاقی در معرفی این رشته عنوان کرد:در نظریه ی بازی ها استراتژی های برتر و بهینه را باید انتخاب نماییم از این رو در بسیاری از زمینه های اقتصادی،سیاسی و حتی اجتماعی کاربرد فراوان دارد.این علم کابردهای بسیارمهم و راهبردی ای با خود به همراه داشته و افرادی که در رشته ی ریاضیات تحصیل کرده اند بهتر از هر کس می توانند مدل های بهتر و کامل تری را از خود ارائه دهند.

وی در ادمه افزود:متاسفانه در ایران متخصص این رشته وجود نداشته و تنها در علوم محض دانشجویان زیادی فارغ التحصیل شده اند و به همین جهت بازار کار و اشتغال برایشان فراهم نیست در حالیکه اگر این رشته را‌آموزش دهیم می توان بسیاری از وزارت خانه ها و ارگان ها به جهت کنترل ،پیش بینی و جهت دهی راهبردی کشور از این افراد متخصص استفاده نمایند.در رشته ی نظریه ی بازی ها در دنیا ۵نفر از بهترین های جهان در آمریکا صاحب جایزه ی نوبل اقتصاد شده و هر ۵نفرشان مشاوران استراتژی کاخ سفید آمریکا شده اند ومسائلی مانند برجام و بسیاری از روابط سیاسی تاثرگذار در دنیا توسط این افراد به مشورت گذاشته و مدلسازی می شود.

عضو هیات علمی دانشگاه سمنان اظهارداشت:درنظریه ی بازی ها هیچ کتاب،منبع و مقاله ای به طور جامع وجود نداشته و تنها یک کتاب از نظریه ی حرکت وآنهم توسط برانز به چاپ رسیده است که مثال های کابردی متعددی درآن یافت می شود .یکی از این مثال ها حادثه گروگانگیری سربازان آمریکایی در ایران است که دراین کتاب عنوان گردیده است وهمچنین مقاله جدیدی در سال ۲۰۱۷ به چاپ رسیده است که در آن اتفاقات بین کشورهای ایران و اسرائیل را با استفاده از نظریه ی حرکت ،تحلیل و پیش بینی می کند و به اسرائیل با استفاده از این علم راهکارهای مهمی ارائه میدهد .این ها مواردی است که به روز شده و ازآن استفاده می شود.

کابردهای این رشته

استاد نظریه ی بازی ها پیرامون کاربردهای فراوان و مهم این رشته تصریح کرد:این علم در دنیا کاربردهای فراوانی دارد نظیر تدوین سناریوی انتخاباتی و سازوکارهای آن که کل آن روند را مدل سازی میکند.یکی از گرایشات این نظریه ، نظریه حرکت است که می تواند پیش بینی کند تا اتفاقات و حوادث مهم در دنیا چگونه به نفع یکی از طرفین به نتیجه برسد .وی گفت:نظریه بازی ها یکی از ابزارهای آینده پژوهی است که متاسفانه در این موضوع هم در ایران متخصص در نظریه ی بازی ها وجود ندارد و این آینده پژوهی معیوب و بی استفاده است.

پروفسور اسحاقی ادامه داد:کشوری مانند اسرائیل از ۵۰سال گذشته پیش بینی کرده است که جنگ جهانی سوم بر سر موضوع آب و بحران آن خواهد بود ازاین رو اقدام به ساخت مجهزترین تصفیه خانه های بزرگ در دنیا کرده است و آنها با استفاده از این علم این پیش بینی را انجام داده اند.یکی دیگر از گرایشات نظریه ی بازی ها،نظریه ی تکاملی است که اگر بخواهیم رفتار ،فرهنگ و نگرش و فکر یک جامعه را تغییر دهیم از این نظریه می توانیم استفاده کنیم و با محاسبات می توان احتمال اینکه چند درصد در جامعه این رفتارها فراگیر می شود را تعیین کرد.

اسحاقی نبود استراتژی های بلند مدت ،کوتاه مدت ،تکنیک و تاکتیک در سیاست،روابط بین الملل و اقتصاد و فرهنگ را یکی از مشکلات در کشور دانست و گفت:نبود این علم و عدم اقدام به معرفی و کابردهای آن جزءنقاط ضعف ما در راهبرد مسائل مهم استراتژیک می باشد در صورتی که در کشورهای پیشرفته نظیر آمریکا و چین ازاین علم حداکثر استفاده به عمل می آید.

نظریه پرداز بازی ها درایران در پایان تاکید کرد:رشته هایی نظیر انرژی هسته و راهیابی آن در دانشگاه ها و دربین سایر رشته ها هزینه های زیادی با خود به همراه داشته است در حالیکه این رشته یعنی نظریه بازی ها هیچ هزینه ای ندارد و این مزیت بزرگ این رشته به شمار می رود.

انتهای پیام/

ثبت نظر

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط "مدیریت سپاس" در وب سایت منتشر خواهد شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد
  • نظرات

    هیچ نظری در مورد این خبر تاکنون ثبت نشده است.

    آخرین اخبار استان